جدال نسلها: چرا بالاخره باید با IPv4 خداحافظی کنیم؟
بیاین واقعاً بفهمیم اصلاً فرق IPv6 و IPv4 چیه و چرا انقدر وجودش حیاتیه؟
سلام سلام! خوش اومدید به یه وبلاگ جدید از ریون گروپ.
امروزا احتمالا شنیدید دوباره IPv6 بعضی از اینترنتها توی ایران باز شده؛ البته که توی ایران اپراتورهای خیلی کمی این موضوع رو دارن و بعد از اختلالهای اخیر سهمش خیلی کم شده، ولی بیاین واقعاً بفهمیم اصلاً فرق IPv6 و IPv4 چیه و چرا انقدر وجودش حیاتیه؟
بذارید خیلی ساده و با یه مثال ملموس شروع کنم.
قصه از کجا شروع شد؟
فرض کنید توی یه شهر بزرگ زندگی میکنید که کلاً ۴ میلیارد خونه توش وجود داره. شهردارِ این شهر سالها پیش اومده به هر خونه یه کد پستی ۱۰ رقمی داده. به این سیستم کد پستی قدیمی میگیم IPv4.
اما مشکل کجاست؟ دنیا بزرگتر شد، جمعیت رفت بالا و حالا علاوه بر آدما، گوشیها، ساعتهای هوشمند، تلویزیونها و حتی یخچالها هم کد پستی (یعنی آیپی) میخوان! ظرفیتِ ۴ میلیارد آدرسِ IPv4 خیلی وقت پیش رسماً ته کشید.
اینجا بود که مهندسین شبکه نشستن فکر کردن و گفتن: «آقا، بیاید یه سیستم کد پستی جدید بسازیم که هیچوقت تموم نشه!» و اینطوری شد که IPv6 متولد شد.
جدول مقایسه؛ به زبون خیلی ساده
برای اینکه قشنگ تفاوت این دوتا نسل رو درک کنید، این جدول رو ببینید:
| ویژگی | IPv4 (پدربزرگ بازنشسته) | IPv6 (جوان پرانرژی) |
|---|---|---|
| تعداد آدرسها | حدود ۴.۳ میلیارد (کفاف نمیده!) | ۳۴۰ اندیسیلیون! (یعنی تا ابد تموم نمیشه) |
| شکل ظاهری | اعداد بخشبندی شده با نقطه (مثلا 192.168.1.1) | ترکیب عدد و حروف با دونقطه (مثلا 2001:db8::ff00:42) |
| امنیت | اختیاری بود (بعداً به زور بهش وصله زدن) | به صورت پیشفرض و تو کارِ خودش داره (IPsec) |
| سرعت و هدر رفتن رم | نیاز به تکنولوژی کمکیِ NAT داره که سرعت رو میگیره | مستقیم و بدون واسطه وصل میشه (سرعت فضایی) |
چرا IPv6 انقدر خفنه؟ (به ۳ دلیل ساده)
خداحافظی با دردسر NAT: توی IPv4، چون آیپی کم بود، مودم شما مجبور بود با یه ترفندی به اسم NAT، آیپیِ چند تا دستگاهِ خونه رو یکی کنه تا بتونه بفرسته سمت اینترنت. همین کلی تاخیر (Ping) ایجاد میکرد. توی IPv6 هر دستگاهی برای خودش یه آیپی اختصاصی و منحصربهفردِ جهانی داره؛ مستقیم و بیدردسر!
پینگ پایینتر و بازیِ روونتر: برای گیمرها و کسایی که کارهای آنلاینِ بلادرنگ انجام میدن، IPv6 یعنی بهشت! چون مسیریابی بستههای دیتا توی شبکه خیلی سادهتر انجام میشه و پینگتون قشنگ میاد پایین.
امنیتِ ذاتی: توی پروتکل IPv6، رمزنگاری و امنیت اطلاعات از همون اول توی رگ و پیِ سیستم طراحی شده، نه مثل نسخه ۴ که بعداً به عنوان آپدیت براش فرستادن.
اوضاع IPv6 توی ایران چطوره؟
راستش رو بخواید، این روزا توی ایران وضعیت IPv6 یکم پیچیده شده. تا همین چند وقت پیش اپراتورهای همراه سهم خوبی از این پروتکل رو داشتن، اما با یه سری محدودیتها و اختلالها مواجه شدیم که سهمش رو توی کشور خیلی پایین آورد. با این حال، بعضی از اپراتورهای ثابت و همراه هنوزم به صورت محدود روشنش کردن. اگر روی مودم یا گوشیتون دیدید که آیپی طولانیِ IPv6 گرفتید، بدونید جزو خوششانسها هستید و احتمالاً کیفیت اتصال بهتری رو تجربه میکنید!
امیدوارم این مقایسه خیلی ساده به کارتون اومده باشه و حالا که فرق این دو تا رو فهمیدید، اگر دسترسی دارید حتماً توی تنظیمات مودمتون فعالش کنید.
تا وبلاگ بعدی، بدرود!